Bên dưới vẻ đẹp của tự nhiên, các hệ sinh thái đang phải đối mặt với những thách thức chưa từng có. Biến đổi khí hậu đang âm thầm tạo ra những tác động hệ sinh thái sâu sắc. Hãy cùng tìm hiểu cuộc khủng hoảng thầm lặng này và tại sao nó lại quan trọng với chính bạn.
Biến đổi khí hậu tác động đến hệ sinh thái ra sao?
Biến đổi khí hậu hoạt động như một kẻ phá bĩnh khổng lồ, làm đảo lộn sự cân bằng mong manh của các hệ sinh thái trên toàn cầu.
- Thay đổi "địa chỉ nhà": Khi nhiệt độ tăng, nhiều loài động thực vật buộc phải di cư đến các vùng có vĩ độ cao hơn hoặc lên núi cao hơn để tìm môi trường sống mát mẻ. Những loài không thể di chuyển hoặc thích nghi đủ nhanh sẽ đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng.
- Lệch nhịp sinh học: Thời điểm hoa nở, chim di cư hay côn trùng xuất hiện đều được điều chỉnh bởi các tín hiệu khí hậu. Biến đổi khí hậu làm các tín hiệu này bị sai lệch, dẫn đến tình trạng "lệch pha". Ví dụ, hoa có thể nở sớm hơn trước khi loài côn trùng thụ phấn cho nó xuất hiện, làm gián đoạn chu trình sinh sản.
- Gia tăng thời tiết cực đoan: Các trận bão, lũ lụt, hạn hán và cháy rừng dữ dội hơn tàn phá môi trường sống trên diện rộng, khiến các hệ sinh thái không đủ thời gian để phục hồi.
Axit hóa đại dương ảnh hưởng rạn san hô thế nào?
Một trong những tác động hệ sinh thái nghiêm trọng nhất của biến đổi khí hậu đang diễn ra dưới lòng đại dương.
Đại dương đã hấp thụ khoảng 30% lượng khí CO₂ do con người thải ra. Khi CO₂ hòa tan trong nước biển, nó tạo ra axit cacbonic, làm giảm độ pH của nước. Quá trình này được gọi là axit hóa đại dương.
Hãy tưởng tượng san hô giống như một ngôi nhà được xây bằng canxi cacbonat (đá vôi). Khi môi trường nước trở nên axit hơn, nó sẽ "ăn mòn" vật liệu xây dựng này, khiến san hô khó khăn hơn trong việc xây dựng bộ xương của mình.
Kết hợp với nhiệt độ nước biển tăng cao, tình trạng này gây ra stress cực độ cho san hô, dẫn đến hiện tượng tẩy trắng hàng loạt hay san hô chết.
Khi san hô chết, toàn bộ hệ sinh thái rạn san hô với hàng ngàn loài sinh vật phụ thuộc vào nó cũng sụp đổ theo.
>>> Đọc để hiểu thêm: Lũ lụt ngày càng gia tăng: Hậu quả tất yếu của một hành tinh nóng lên.
Tại sao mất đa dạng sinh học là một mối đe dọa lớn?
Mất đa dạng sinh học không chỉ đơn giản là việc một vài loài động vật biến mất. Nó là sự suy yếu của toàn bộ mạng lưới sự sống đã duy trì sự ổn định cho hành tinh trong hàng triệu năm.
Hãy hình dung một hệ sinh thái giống như một tòa tháp Jenga. Mỗi loài sinh vật là một khối gỗ. Bạn có thể rút ra một vài khối mà tòa tháp không sụp đổ ngay.
Nhưng càng rút nhiều khối, cấu trúc càng trở nên yếu đi và chỉ cần một tác động nhỏ cũng đủ để khiến toàn bộ tòa tháp sụp đổ.
Mất đa dạng sinh học đe dọa trực tiếp đến con người vì:
- Mất an ninh lương thực: Chúng ta phụ thuộc vào các loài cây trồng, vật nuôi và các sinh vật thụ phấn để có thức ăn.
- Giảm khả năng chống chọi thiên tai: Các hệ sinh thái khỏe mạnh như rừng ngập mặn giúp bảo vệ bờ biển khỏi bão.
- Mất nguồn dược liệu: Rất nhiều loại thuốc được phát triển từ các hợp chất có trong thực vật và động vật hoang dã.
>>> Mở rộng kiến thức: Tác động của khí hậu đến sức khỏe con người
Các tác động hệ sinh thái là lời cảnh báo rõ ràng nhất về cuộc khủng hoảng khí hậu. Bảo vệ hệ sinh thái và đa dạng sinh học chính là bảo vệ nguồn sống và tương lai của chính chúng ta. Hãy hành động trước khi quá muộn.
>>> Khám phá kỹ hơn: Tác động của biến đổi khí hậu tới ngành nông nghiệp
