Hãy tưởng tượng một thế giới nơi năng lượng cung cấp cho ngôi nhà và thành phố của chúng ta đến từ ánh nắng mặt trời và những cơn gió, thay vì việc đốt nhiên liệu hóa thạch gây ô nhiễm. Đó không phải là viễn cảnh xa vời, mà chính là tương lai mà năng lượng tái tạo đang hướng tới.  

Năng lượng tái tạo là gì và các nguồn phổ biến nhất?

Năng lượng tái tạo là năng lượng được khai thác từ các nguồn có thể tự làm mới hoặc được bổ sung liên tục trong tự nhiên. Chúng được xem là chìa khóa cho một tương lai bền vững vì không bị cạn kiệt như than đá hay dầu mỏ.

Các nguồn năng lượng tái tạo phổ biến nhất hiện nay bao gồm:

• Năng lượng mặt trời: Sử dụng các tấm pin mặt trời (quang điện) để chuyển đổi trực tiếp ánh sáng mặt trời thành điện năng. Đây là một trong những nguồn năng lượng sạch và dồi dào nhất.
• Năng lượng gió: Dùng các tua-bin gió khổng lồ để khai thác động năng của gió và biến nó thành điện.
• Thủy điện: Tận dụng sức chảy của dòng nước ở các con sông, đập để quay tua-bin và tạo ra điện.
• Năng lượng sinh khối: Năng lượng được tạo ra từ việc đốt các vật liệu hữu cơ như gỗ, chất thải nông nghiệp (rơm, trấu), hoặc rác thải.
• Năng lượng địa nhiệt: Khai thác nhiệt lượng từ sâu bên trong lõi Trái Đất để đun nóng nước, tạo hơi nước và chạy máy phát điện.

Phân biệt giữa năng lượng tái tạo và năng lượng sạch?

Hai thuật ngữ "tái tạo" và "sạch" thường được sử dụng thay thế cho nhau, nhưng chúng có ý nghĩa khác biệt.

• Năng lượng tái tạo chỉ đến nguồn gốc của năng lượng (có khả năng tự làm mới). Ví dụ, đốt gỗ (sinh khối) là tái tạo vì chúng ta có thể trồng thêm cây, nhưng quá trình đốt vẫn tạo ra khí thải.
• Năng lượng sạch chỉ đến tác động của năng lượng đối với môi trường (không phát thải khí nhà kính). Ví dụ, năng lượng hạt nhân là năng lượng sạch vì không tạo ra CO2​, nhưng không phải là năng lượng tái tạo vì nó sử dụng uranium, một nguồn tài nguyên hữu hạn.

Mục tiêu lý tưởng của thế giới là hướng tới các nguồn năng lượng vừa tái tạo, vừa sạch như năng lượng mặt trời và năng lượng gió.

>>> Xem chi tiết: Công nghệ xanh và cuộc cách mạng công nghiệp bền vững

Năng lượng tái tạo giúp tăng cường an ninh năng lượng quốc gia  

An ninh năng lượng là việc đảm bảo một quốc gia có đủ nguồn cung năng lượng ổn định với giá cả phải chăng. Phát triển năng lượng tái tạo đóng vai trò then chốt trong việc này.

• Giảm phụ thuộc vào nhập khẩu: Thay vì phải nhập khẩu than đá, dầu mỏ với giá cả biến động khó lường, các quốc gia có thể khai thác các nguồn tài nguyên sẵn có trong nước như nắng và gió.
• Đa dạng hóa nguồn cung: Việc có nhiều nguồn năng lượng khác nhau (mặt trời, gió, thủy điện...) giúp hệ thống điện trở nên linh hoạt và ổn định hơn, giảm rủi ro khi một nguồn gặp sự cố.
• Ổn định giá cả lâu dài: "Nhiên liệu" cho năng lượng mặt trời và gió là miễn phí. Mặc dù chi phí đầu tư ban đầu cao, chi phí vận hành về lâu dài sẽ thấp và ổn định hơn nhiều so với nhiên liệu hóa thạch.

>>> Tham khảo thêm: Hấp thụ carbon và vai trò của các bể chứa tự nhiên

Việc chuyển đổi sang năng lượng tái tạo không còn là một lựa chọn, mà là một yêu cầu cấp thiết để chống lại biến đổi khí hậu và xây dựng một tương lai bền vững. Bằng cách đầu tư vào các công nghệ sạch và thay đổi thói quen sử dụng năng lượng, chúng ta đang góp phần bảo vệ hành tinh và đảm bảo an ninh năng lượng cho các thế hệ mai sau.

>>> Chi tiết tại: Carbon capture hay công nghệ thu giữ và lưu trữ carbon