Mỗi hành động của chúng ta, từ bật đèn đến lướt web, đều để lại một "dấu chân carbon". Vậy làm thế nào để xóa đi dấu chân đó? Carbon neutral (Trung hòa carbon) chính là câu trả lời. Đây không còn là một thuật ngữ xa vời, mà là một lộ trình hành động cấp thiết cho các cá nhân và tổ chức trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu.
Trung hòa carbon là gì? Khác gì với Net Zero
Carbon neutral là trạng thái mà lượng khí carbon dioxide (CO2) một tổ chức thải ra khí quyển được cân bằng bởi một lượng tương đương được loại bỏ hoặc bù đắp.
Hãy tưởng tượng một bồn tắm. Lượng khí CO2 bạn thải ra là vòi nước đang chảy vào bồn. Lượng CO2 bạn loại bỏ hoặc bù đắp là lỗ thoát nước. Bạn đạt được Carbon neutral khi lượng nước chảy vào và chảy ra bằng nhau, khiến mực nước trong bồn không thay đổi.
Dù thường được sử dụng thay thế cho nhau, Carbon neutral và Net Zero có sự khác biệt quan trọng:
| Tiêu chí | Carbon Neutral (Trung hòa Carbon) | Net Zero (Phát thải ròng bằng 0) |
| Phạm vi | Chỉ tập trung vào khí Carbon Dioxide (CO2). | Bao gồm tất cả các loại khí nhà kính (CO2, Methane, N2O...). |
| Mức độ ưu tiên | Cho phép bù đắp một phần lớn lượng phát thải. | Ưu tiên giảm thiểu phát thải đến mức tối đa (hơn 90%), chỉ bù đắp phần nhỏ không thể tránh khỏi. |
| Tham vọng | Một bước đi quan trọng và có thể đạt được. | Mục tiêu cuối cùng, toàn diện và tham vọng hơn, là cột mốc cho một tương lai bền vững. |
Lộ trình để một tổ chức đạt được trung hòa carbon?
Để đạt được trạng thái Carbon neutral, một tổ chức cần thực hiện một lộ trình bài bản gồm 3 bước cốt lõi, thường được gọi là "Đo lường - Giảm thiểu - Bù đắp".
- Đo lường (Measure): Đây là bước đầu tiên và quan trọng nhất. Doanh nghiệp cần tính toán và kiểm kê chính xác tổng lượng phát thải khí nhà kính của mình. Điều này giống như việc bạn cần biết mình đang chi tiêu bao nhiêu trước khi có thể lập kế hoạch tiết kiệm.
- Giảm thiểu (Reduce): Sau khi đã có con số cụ thể, ưu tiên hàng đầu là cắt giảm lượng phát thải trực tiếp. Đây là bước đi thực chất nhất, thể hiện cam kết của tổ chức. Các giải pháp bao gồm:
- Chuyển đổi sang sử dụng năng lượng sạch như điện mặt trời, điện gió.
- Tăng cường hiệu quả sử dụng năng lượng trong sản xuất và vận hành.
- Áp dụng các công nghệ xanh và quy trình sản xuất sạch hơn.
- Tối ưu hóa chuỗi cung ứng để giảm phát thải trong vận tải.
- Bù đắp (Offset): Đối với lượng phát thải không thể cắt giảm ngay lập tức, các tổ chức có thể bù đắp bằng cách đầu tư vào các dự án tín chỉ carbon.
>>> Tìm hiểu đầy đủ tại: Giảm thiểu biến đổi khí hậu bằng cách cắt giảm phát thải
Các dự án tín chỉ carbon bù đắp phát thải là gì?
Tín chỉ carbon là một "chứng nhận" có thể giao dịch, đại diện cho việc loại bỏ hoặc giảm thiểu một tấn CO2 (hoặc khí nhà kính tương đương) ra khỏi khí quyển.
Khi một tổ chức mua tín chỉ carbon, họ đang trả tiền cho một dự án ở nơi khác để thực hiện việc giảm phát thải thay cho mình.
Hãy tưởng tượng bạn lỡ làm đổ một ly nước trong phòng (phát thải của bạn). Bạn có thể trả tiền cho một người khác để họ lau khô một ly nước tương tự ở một góc khác của căn phòng. Kết quả là, tổng lượng nước bị đổ trong phòng vẫn được cân bằng.
Các dự án tín chỉ carbon rất đa dạng, tập trung vào việc tạo ra tác động tích cực cho môi trường:
- Trồng rừng và tái trồng rừng: Cây cối hấp thụ CO2 một cách tự nhiên trong quá trình quang hợp. Đây là một trong những dự án phổ biến nhất.
- Thu giữ khí methane: Các dự án thu giữ khí methane từ bãi rác hoặc trang trại chăn nuôi để tạo năng lượng, ngăn chặn một loại khí nhà kính mạnh hơn CO2 rất nhiều.
- Phát triển năng lượng tái tạo: Tài trợ cho việc xây dựng các nhà máy điện mặt trời, điện gió ở những nơi còn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.
>>> Cập nhật thêm thông tin: Thích ứng biến đổi khí hậu để đối phó với các thay đổi
Carbon neutral không chỉ là một xu hướng, mà là một cam kết hành động có trách nhiệm. Lộ trình này đòi hỏi sự nỗ lực, bắt đầu từ việc giảm thiểu tối đa dấu chân carbon của chính mình trước khi tìm đến các giải pháp bù đắp. Bằng cách hành động ngay hôm nay, mỗi cá nhân và tổ chức đều đang góp phần tạo nên một tương lai không phát thải carbon.
>>> Tìm hiểu chi tiết: Mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính quốc gia