Nhiều người vẫn sống khỏe mạnh chỉ với một quả thận, điều này khiến chúng ta đặt câu hỏi: vậy vì sao chúng ta có hai thận? Câu trả lời nằm ở hiệu suất và sự an toàn. Việc có hai thận không chỉ là một phương án "dự phòng" mà còn là một thiết kế tuyệt vời của sinh học cơ thể, giúp đảm bảo cỗ máy của chúng ta hoạt động trơn tru.
Chức năng lọc chất thải và độc tố khỏi máu là gì?
Đây là nhiệm vụ nổi tiếng nhất của hệ bài tiết. Mỗi ngày, toàn bộ lượng máu trong cơ thể bạn đi qua hai quả thận khoảng 40 lần. Trong quá trình này, thận hoạt động như một nhà máy lọc máu siêu hạng.
Hãy tưởng tượng thận là một chiếc phin lọc cà phê tinh vi:
- Giữ lại những thứ cần thiết: Các tế bào máu, protein và các chất dinh dưỡng quan trọng sẽ được giữ lại và đưa trở về vòng tuần hoàn.
- Loại bỏ chất thải: Các chất thải chuyển hóa (như urê, creatinine), độc tố và các chất dư thừa sẽ bị lọc ra, hòa tan trong nước để tạo thành nước tiểu và đưa ra ngoài.
Bên trong mỗi quả thận chứa khoảng một triệu đơn vị lọc nhỏ xíu gọi là nephron. Chính những công nhân chăm chỉ này thực hiện công việc lọc và làm sạch không ngừng nghỉ để giữ cho máu của chúng ta luôn trong trạng thái tốt nhất.
>>> Tham khảo thêm: Có thật là chúng ta chỉ cần một lá phổi để có thể sống sót hay không?
Thận giúp cân bằng nước và điện giải trong cơ thể
Thận không chỉ là bộ lọc mà còn là một "nhà hóa học" bậc thầy, chịu trách nhiệm duy trì sự cân bằng tinh vi của các chất lỏng trong cơ thể. Chức năng này cực kỳ quan trọng đối với hoạt động của mọi tế bào.
Quá trình cân bằng nước và điện giải (như natri, kali) diễn ra liên tục:
- Khi bạn uống nhiều nước: Thận sẽ nhận biết và sản xuất nhiều nước tiểu loãng hơn để thải bớt lượng nước thừa.
- Khi bạn bị mất nước: Thận sẽ "tiết kiệm" nước bằng cách tạo ra nước tiểu cô đặc hơn, giúp duy trì lượng nước cần thiết cho cơ thể.
Sự điều chỉnh thông minh này đảm bảo rằng nồng độ các chất trong cơ thể bạn luôn ở mức tối ưu, giúp hệ thần kinh và cơ bắp hoạt động bình thường.
>>> Tham khảo thêm: Chữ ký độc nhất của cơ thể: Tìm hiểu vì sao chúng ta có dấu vân tay
Vai trò của thận trong việc điều hòa huyết áp
Một vai trò thầm lặng nhưng cực kỳ quan trọng khác của thận là điều hòa huyết áp. Chúng thực hiện điều này thông qua hai cơ chế chính:
- Kiểm soát lượng dịch trong cơ thể: Bằng cách điều chỉnh lượng nước và muối được giữ lại hay thải ra, thận trực tiếp kiểm soát thể tích máu trong các mạch máu của bạn. Thể tích máu nhiều hơn sẽ làm tăng áp lực lên thành mạch, và ngược lại.
- Sản xuất hormone: Khi huyết áp xuống thấp, thận sẽ tiết ra một loại enzyme gọi là renin. Renin khởi động một chuỗi phản ứng hóa học phức tạp, dẫn đến việc co mạch máu và giữ lại natri, từ đó làm tăng huyết áp trở lại mức bình thường.
Chính nhờ khả năng này mà thận đóng một vai trò trung tâm trong việc duy trì sức khỏe tim mạch.
Việc có hai quả thận mang lại cho chúng ta một năng suất lọc vượt trội và một sự đảm bảo an toàn. Nếu một quả thận suy giảm chức năng, quả còn lại có thể gánh vác công việc, đảm bảo cơ thể vẫn hoạt động ổn định. Đây là lý do chúng ta cần trân trọng và bảo vệ "nhà máy lọc máu" tuyệt vời này mỗi ngày.
>>> Khám phá kỹ hơn: Dấu vết kết nối đầu tiên: Lời giải đáp thú vị vì sao chúng ta lại có rốn
