Sụt sịt, đau họng, hắt hơi liên tục - những triệu chứng quen thuộc này báo hiệu một vị khách không mời mà đến: bệnh cảm lạnh. Nhiều người tin rằng thời tiết lạnh gây ra bệnh, nhưng thực tế không phải vậy. Vậy vì sao chúng ta bị cảm lạnh? Hãy cùng khám phá cuộc tấn công của virus và trận chiến gay cấn diễn ra bên trong sinh học cơ thể chúng ta.
Virus xâm nhập và tấn công hệ hô hấp của chúng ta như thế nào?
Thủ phạm chính gây ra cảm lạnh là một đội quân hùng hậu gồm hơn 200 loại virus khác nhau, trong đó Rhinovirus là kẻ cầm đầu phổ biến nhất.
Chúng lây lan rất dễ dàng qua các giọt bắn li ti trong không khí khi ai đó ho hoặc hắt hơi, hoặc khi chúng ta chạm vào một bề mặt bị nhiễm virus rồi đưa tay lên mặt.
Khi đã tìm được đường vào cơ thể qua mũi hoặc miệng, virus bắt đầu cuộc xâm lược:
- Tìm "cửa vào": Bề mặt của virus có các protein hoạt động như những chiếc "chìa khóa". Chúng tìm kiếm các tế bào trong niêm mạc mũi và họng có "ổ khóa" (thụ thể) phù hợp.
- Xâm nhập tế bào: Khi tìm thấy đúng tế bào, virus sẽ gắn vào và "mở khóa" để chui vào bên trong.
- Chiếm quyền điều khiển: Một khi đã vào trong, virus sẽ chiếm lấy bộ máy của tế bào, biến nó thành một nhà máy sản xuất hàng loạt bản sao của chính nó.
Sau một thời gian ngắn, tế bào bị nhiễm sẽ vỡ tung, giải phóng hàng ngàn virus mới để tiếp tục lây nhiễm cho các tế bào hô hấp lân cận.
>>> Hiểu rõ hơn về: Phản xạ không thể kiểm soát: Giải mã lý do vì sao chúng ta lại hắt hơi
Tác nhận gây ra các triệu chứng cảm lạnh
Khi phát hiện có kẻ xâm nhập, hệ miễn dịch của cơ thể sẽ lập tức phát tín hiệu báo động và khởi động một cuộc phản công toàn diện. Trớ trêu thay, chính cuộc chiến này lại là nguyên nhân gây ra hầu hết các triệu chứng khó chịu của bệnh cảm lạnh.
- Sổ mũi và nghẹt mũi: Hệ miễn dịch làm giãn các mạch máu trong mũi và tăng tiết dịch nhầy để bẫy và cuốn trôi virus ra ngoài.
- Đau họng: Sự tập trung của các tế bào miễn dịch tại vùng họng bị nhiễm virus gây ra tình trạng viêm và đau rát.
- Hắt hơi: Đây là một cơ chế phòng thủ mạnh mẽ để tống khứ virus ra khỏi đường mũi với một tốc độ cực lớn.
- Sốt nhẹ: Cơ thể có thể tăng nhẹ nhiệt độ cơ thể để tạo ra một môi trường không thuận lợi cho sự nhân lên của virus.
Vì vậy, khi bạn cảm thấy sụt sịt, mệt mỏi, đó là dấu hiệu cho thấy hệ miễn dịch của bạn đang chiến đấu rất kiên cường.
>>> Tham khảo thêm: Cơ chế tống dị vật: Khám phá lý do khoa học thật sự vì sao chúng ta ho
Tại sao không có thuốc đặc trị cho bệnh cảm lạnh thông thường?
Chúng ta có thuốc kháng sinh để trị vi khuẩn, nhưng lại không có một loại thuốc thần kỳ nào có thể chữa dứt điểm cảm lạnh. Điều này xuất phát từ hai lý do chính liên quan đến bản chất của "kẻ thù":
- Số lượng virus quá lớn: Như đã đề cập, có hơn 200 chủng virus khác nhau có thể gây cảm lạnh. Việc tạo ra một loại thuốc hay vắc-xin duy nhất có thể chống lại tất cả chúng là một thách thức gần như bất khả thi.
- Virus liên tục đột biến: Các loại virus gây cảm lạnh, đặc biệt là Rhinovirus, có tốc độ đột biến rất nhanh. Chúng liên tục thay đổi "lớp áo" protein bên ngoài. Điều này có nghĩa là một loại thuốc được phát triển để nhận diện virus trong năm nay có thể sẽ trở nên vô dụng vào năm sau, vì virus đã thay đổi hình dạng.
Đây là lý do tại sao các loại thuốc cảm hiện nay chỉ tập trung vào việc làm giảm triệu chứng, giúp bạn cảm thấy dễ chịu hơn trong khi chờ đợi hệ miễn dịch tự mình chiến thắng cuộc chiến.
Tóm lại, vì sao chúng ta bị cảm lạnh là do sự tấn công của virus và phản ứng của cơ thể. Cách tốt nhất để đối phó không phải là tìm thuốc chữa, mà là hỗ trợ "đội quân" miễn dịch của chính mình bằng cách nghỉ ngơi nhiều, uống đủ nước và giữ ấm cơ thể. Hãy chăm sóc tốt cho hệ miễn dịch, người vệ sĩ thầm lặng của bạn!
>>> Khám phá thêm: Phản ứng tự vệ của cơ thể: Tìm hiểu vì sao chúng ta lại bị sốt khi ốm
