Tiếng còi xe, công trường xây dựng, âm nhạc lớn... tiếng ồn đô thị đã trở thành một phần quen thuộc của cuộc sống. Nhưng bạn có biết rằng, những âm thanh này không chỉ gây phiền nhiễu mà còn là một dạng ô nhiễm nguy hiểm? Hãy cùng tìm hiểu về "sát thủ thầm lặng" này.
Ô nhiễm tiếng ồn là gì và mức độ nào được xem là nguy hiểm?
Ô nhiễm tiếng ồn được định nghĩa là sự xuất hiện của các âm thanh không mong muốn, có cường độ lớn và kéo dài, gây tác động tiêu cực đến môi trường sống.
Trong lĩnh vực âm thanh học, cường độ âm thanh được đo bằng đơn vị decibel (dB). Một môi trường yên tĩnh không có nghĩa là không có âm thanh, mà là âm thanh ở mức độ an toàn.
Vậy mức độ nào là nguy hiểm? Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo rằng việc tiếp xúc kéo dài với tiếng ồn trên 85 dB (tương đương với tiếng ồn giao thông đông đúc) có thể gây tổn thương thính giác không thể phục hồi.
| Mức độ âm thanh (dB) | Nguồn âm thanh ví dụ | Mức độ an toàn |
| 30 dB | Tiếng lá cây xào xạc, tiếng thì thầm | Rất an toàn |
| 60 dB | Cuộc trò chuyện bình thường, văn phòng | An toàn |
| 85 dB | Tiếng ồn giao thông giờ cao điểm, máy xay sinh tố | Ngưỡng nguy hiểm khi tiếp xúc kéo dài |
| 110 dB | Buổi hòa nhạc rock, cưa máy | Nguy hiểm, có thể gây hại ngay lập tức |
| 130 dB | Tiếng máy bay cất cánh | Gây đau và tổn thương vĩnh viễn |
Tiếng ồn ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất và tinh thần
Ô nhiễm tiếng ồn không chỉ làm hại tai của bạn. Nó là một yếu tố gây stress cho toàn bộ cơ thể, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe con người cả về thể chất lẫn tinh thần.
- Tác động thể chất:
- Tổn thương thính giác: Đây là ảnh hưởng trực tiếp và rõ ràng nhất, có thể dẫn đến mất thính lực tạm thời hoặc vĩnh viễn.
- Bệnh tim mạch: Tiếng ồn liên tục kích hoạt phản ứng căng thẳng của cơ thể, giải phóng cortisol và adrenaline, làm tăng nhịp tim và huyết áp, dẫn đến nguy cơ cao mắc bệnh tim.
- Rối loạn giấc ngủ: Tiếng ồn làm gián đoạn giấc ngủ, ngay cả khi bạn không nhận thức được. Thiếu ngủ sâu có thể gây mệt mỏi, suy giảm hệ miễn dịch.
- Tác động tinh thần:
- Căng thẳng và lo âu: Môi trường ồn ào liên tục khiến hệ thần kinh luôn trong trạng thái "báo động", gây ra cảm giác căng thẳng và bồn chồn.
- Suy giảm nhận thức: Ô nhiễm tiếng ồn làm giảm khả năng tập trung, ảnh hưởng đến trí nhớ và khả năng giải quyết vấn đề.
- Tăng sự cáu kỉnh: Sống trong môi trường ồn ào khiến con người dễ trở nên cáu gắt và khó chịu hơn.
>>> Tìm hiểu đầy đủ tại: Ô nhiễm nước và cuộc khủng hoảng an ninh nguồn nước
Ô nhiễm tiếng ồn tác động đến động vật hoang dã
Con người không phải là nạn nhân duy nhất. Ô nhiễm tiếng ồn đang gây ra những tác động nghiêm trọng trong lĩnh vực sinh thái học, làm đảo lộn cuộc sống của nhiều loài động vật hoang dã. Âm thanh là công cụ sinh tồn thiết yếu của chúng, và tiếng ồn nhân tạo giống như một "làn sương mù âm thanh" dày đặc.
- Cản trở giao tiếp: Tiếng ồn từ xe cộ và máy móc có thể che lấp tiếng gọi bạn tình của chim, ếch, hoặc tiếng kêu cảnh báo nguy hiểm trong một bầy đàn.
- Gây khó khăn cho việc săn mồi và lẩn trốn: Các loài săn mồi như cú mèo gặp khó khăn trong việc định vị con mồi bằng thính giác. Ngược lại, các loài như hươu nai cũng không thể nghe thấy tiếng động của kẻ săn mồi đang đến gần.
- Ảnh hưởng đến di cư và sinh sản: Tiếng ồn từ tàu thuyền dưới đại dương gây nhiễu loạn hệ thống định vị bằng tiếng vang của cá voi và cá heo, khiến chúng mất phương hướng, mắc cạn và gặp khó khăn trong việc tìm kiếm thức ăn.
>>> Tìm hiểu chi tiết: Ô nhiễm không khí và những tác động đến sức khỏe con người
Ô nhiễm tiếng ồn là một vấn đề môi trường nghiêm trọng nhưng thường bị bỏ qua. Việc nhận thức được tác hại của nó là bước đầu tiên. Hãy cùng hành động để tạo ra những không gian sống yên tĩnh hơn, không chỉ cho chúng ta mà còn cho cả các sinh vật khác.
>>> Cập nhật thêm thông tin: Ô nhiễm đất và sự suy thoái tài nguyên đất
