Bạn không thể quản lý những gì bạn không đo lường. Nguyên tắc này đặc biệt đúng trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu. Theo dõi carbon chính là công cụ thiết yếu, cung cấp dữ liệu minh bạch để chúng ta có thể hành động một cách hiệu quả.
Theo dõi carbon là gì?
Theo dõi carbon là quá trình đo lường, ghi lại, và báo cáo một cách có hệ thống lượng khí nhà kính (chủ yếu là CO2) được tạo ra từ một hoạt động, sản phẩm, hoặc toàn bộ tổ chức.
Nó giống như một chiếc "đồng hồ sức khỏe" cho hành tinh, giúp chúng ta biết được carbon footprint (dấu chân carbon) của mình lớn đến đâu.
Thay vì chỉ ước tính mơ hồ, việc theo dõi carbon cung cấp những con số cụ thể, từ đó mở ra nhiều ứng dụng quan trọng trong quản lý khí thải:
- Xác định "điểm nóng" phát thải: Giúp doanh nghiệp nhận diện chính xác các công đoạn, nhà cung cấp, hoặc sản phẩm nào đang tạo ra nhiều khí thải nhất để ưu tiên hành động.
- Thiết lập mục tiêu khả thi: Dữ liệu chính xác là nền tảng để đặt ra các mục tiêu giảm phát thải khoa học và có thể đo lường được (ví dụ: giảm 30% phát thải vào năm 2030).
- Tối ưu hóa hoạt động: Khi biết được nơi nào đang lãng phí năng lượng, doanh nghiệp có thể đưa ra các giải pháp tiết kiệm chi phí và đồng thời giảm phát thải.
- Báo cáo minh bạch: Đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe từ các nhà đầu tư, khách hàng và cơ quan quản lý về tính bền vững.
Công nghệ theo dõi carbon giúp doanh nghiệp minh bạch
Thời kỳ của những bảng tính Excel thủ công và các ước tính chung chung đang dần qua đi. Ngày nay, các công nghệ xanh tiên tiến đang giúp quá trình theo dõi carbon trở nên tự động, chính xác và minh bạch hơn bao giờ hết.
| Công nghệ | Cách hoạt động |
| Cảm biến IoT | Các cảm biến được lắp đặt trên máy móc, phương tiện để thu thập dữ liệu tiêu thụ năng lượng, nhiên liệu theo thời gian thực, loại bỏ sai số do con người. |
| Dữ liệu vệ tinh | Vệ tinh có thể giám sát các nguồn phát thải lớn trên quy mô toàn cầu như các nhà máy công nghiệp, hoạt động phá rừng, hoặc rò rỉ khí methane từ các mỏ dầu khí. |
| Trí tuệ nhân tạo (AI) | AI phân tích các bộ dữ liệu khổng lồ từ nhiều nguồn khác nhau để nhận diện xu hướng, dự báo mức phát thải và đề xuất các giải pháp giảm thiểu hiệu quả nhất. |
| Blockchain | Blockchain tạo ra một sổ cái kỹ thuật số phi tập trung và bất biến, giúp ghi lại mọi giao dịch phát thải hoặc tín chỉ carbon một cách an toàn, minh bạch, chống gian lận. |
Những công nghệ này không chỉ cung cấp dữ liệu đáng tin cậy mà còn xây dựng lòng tin nơi người tiêu dùng và các bên liên quan, thúc đẩy một tương lai bền vững dựa trên sự minh bạch.
>>> Mở rộng kiến thức: Trạng thái Carbon neutral hay trung hòa carbon
Thách thức trong đo lường và giám sát khí thải carbon
Mặc dù công nghệ đã có nhiều bước tiến, việc theo dõi carbon vẫn đối mặt với không ít thách thức, đặc biệt là khi đi sâu vào chuỗi giá trị của một doanh nghiệp.
Phát thải Phạm vi 3 (Scope 3): Phát thải Phạm vi 3 là thách thức lớn nhất vì bao gồm toàn bộ phát thải gián tiếp trong chuỗi giá trị. Việc thu thập dữ liệu chính xác từ nhiều nhà cung cấp khiến đo lường trở nên phức tạp hơn nhiều so với Phạm vi 1 và 2.
Chất lượng và tính nhất quán của dữ liệu: Dữ liệu đầu vào có thể không đồng nhất, thiếu chính xác hoặc chỉ dựa trên các hệ số ước tính trung bình, dẫn đến kết quả cuối cùng bị sai lệch.
Chi phí và nguồn lực: Việc triển khai các hệ thống theo dõi hiện đại đòi hỏi sự đầu tư đáng kể về tài chính và nhân sự có chuyên môn, đây là một rào cản lớn đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ.
>>> Tìm hiểu chi tiết: Mục tiêu Carbon zero nghĩa là không phát thải carbon
Dù còn nhiều thách thức, theo dõi carbon vẫn là bước đi không thể thiếu trên con đường hướng tới một nền kinh tế carbon thấp. Khi công nghệ ngày càng trở nên tinh vi và dễ tiếp cận hơn, việc đo lường và quản lý carbon footprint sẽ trở thành một tiêu chuẩn tất yếu cho mọi tổ chức có trách nhiệm.
>>> Khám phá thêm: Công nghệ năng lượng hạt nhân và vấn đề an toàn